KEM-13 Risico's van boren door de 'carbonate stringers', die in zoutformaties voorkomen

Stringers zijn lagen of fragmenten van gesteente die bestaan uit andere mineralen dan haliet (zout) en die in zoutformaties zijn ingebed. In Nederland moeten boorputten doorgaans door de Zechstein-zoutformatie worden geboord om het beoogde koolwaterstofreservoir te bereiken. De poriënvloeistofdruk in een stringer is vaak abnormaal hoog (“overdruk”), wat kan leiden tot verlies van boorvloeistoffen in de formatie of tot het stromen van gas of pekel uit de stringer in het boorgat. Beide soorten gebeurtenissen kunnen de controle over de put en de veiligheid van het boren beïnvloeden.

Het onderzoeksverzoek beoogt een inventarisatie van de huidige stand van zaken en inzichten met betrekking tot het type vloeistoffen (water/pekel, olie, gassen) in “stringers” of “floaters” die worden aangetroffen in zoutformaties in Nederland en de te verwachten drukken voor verschillende stringers en stringer-dieptes in relatie tot de diepte en locatie van de zoutformaties. De inventarisatie bestaat uit een literatuuronderzoek en een verzoek om stringerrisicobeheer van mijnbouwbedrijven, een stringerrisicokaart voor Nederland en aanbevelingen voor beste praktijken voor het beheer van stringerboorrisico's.

VOLLEDIGE ONDERZOEKSVRAAG

Het KEM-13-onderzoeksproject “Stringers in Salt as a Drilling Risk” (Stringers in zout als boorrisico) ging in 2017 van start. De tussentijdse resultaten zijn tijdens verschillende bijeenkomsten met klanten en de sector gerapporteerd. Het eindrapport bestaat uit een uitgebreide PowerPoint-presentatie.

EINDRAPPORT KEM-13 ONDERZOEK

Het project concludeerde dat de meeste potentieel problematische stringers kunnen worden geïdentificeerd door een juiste interpretatie van seismische onderzoeken. Het is echter niet mogelijk om vooraf te voorspellen hoeveel overdruk er te verwachten valt. Op basis van een analyse van eerder geboorde putten werd gesuggereerd dat de beste optie voor het plannen van een puttraject is om gevouwen, gekantelde stringers te vermijden, evenals gebieden waar de Zechstein-basis is vervormd of gebieden onder de flanken van de gevouwen bovenste Zechstein.

Het wetenschappelijk panel van KEM heeft het KEM-13-project geëvalueerd (er is geen afzonderlijk evaluatierapport beschikbaar).

De geologische stidie naar stringers in de Zechstein-formatie wordt als van goede kwaliteit beschouwd. De statistische analyse van waargenomen booractiviteiten is niet erg diepgaand of kwantitatief. Zo lijkt een deel van de tekst tegenstrijdig, of op zijn minst onvoldoende duidelijk. De hoeveelheid werk die in dit project is verricht, staat in verhouding tot de tijd en kosten van het project. Over het geheel genomen kan worden geconcludeerd dat het project zijn gestelde doelen heeft bereikt.

Het project concludeerde dat de meeste potentieel problematische stringers identificeerbaar zijn door een juiste interpretatie van seismische onderzoeken. Er is echter geen manier om a priori te voorspellen hoeveel overdruk er te verwachten is. Op basis van een analyse van eerder geboorde putten werd terecht gesuggereerd dat de beste optie voor het plannen van een puttraject is om gevouwen, gekantelde stringers te vermijden, evenals gebieden waar de basis van Zechstein is verstoord, of gebieden onder de flanken van gevouwen bovenste Zechstein.