In Nederland komen zowel natuurlijke tektonische als door de mens veroorzaakte aardbevingen voor, die grondtrillingen aan het oppervlak veroorzaken. Ook kunnen andere door de mens veroorzaakte trillingen optreden, voornamelijk als gevolg van bouw- of transportactiviteiten.
KEM richt zich op het verbeteren van de monitoring en het inzicht in het ontstaan van aardbevingen (bron), de voortplanting van trillingen en de daaruit voortvloeiende gevaren aan het oppervlak (pad), en de impact op de gebouwde omgeving, mensen en het milieu (impact).
Meer ...
Beeld: © KEM / KEM
Focus van KEM projecten over Seismiciteit Effecten Groningen gasveld
Veel KEM-projecten houden zich bezig met seismische gevaren en risico's. KEM-projecten zijn gericht op het ontwikkelen van wetenschappelijke inzichten voor de ontwikkeling en verbetering van instrumenten om dreiging- en risico's en het effect van beheersmaatregelen te bepalen.
In twee figuren onderaan deze pagina zijn de KEM-projectnummers te vinden en hun focus op de bron, het pad of de impact van seismische grondbewegingen. De eerste figuur toont seismisch onderzoek naar gasveld van Groningen en de tweede naar andere mijnbouwactiviteiten.
De onderzoeksvragen, projectresultaten en de evaluatie van elk voltooid project zijn te vinden onder KEM-projecten. De onderzoeksvragen die (nog) niet zijn behandeld, zijn te vinden onder KEM-onderzoeksvragen.
Voor het gasveld in Groningen hebben NAM en haar partners tussen 2025 en 2020 een geavanceerd probabilistisch instrument ontwikkeld voor de beoordeling van seismische gevaren en schade-veiligheidsrisico's.
Mede dankzij onderzoek van KEM is sinds 2021 ook bij TNO een publiek beschikbare probabilistische toolkit voor de beoordeling van seismische gevaren en risico's (openbare SDRA) voor Groningen ontwikkeld en in gebruik.
Soortgelijke geavanceerde instrumenten voor seismische gevaren en risico's zijn ook nog niet beschikbaar voor eventuele seismiciteit bij zout-, geothermische en steenkoolwinning. In plaats daarvan worden momenteel deskundige beoordelingen en minder geavanceerde instrumenten gebruikt om de effecten van seismische activiteit te beoordelen.
Het seismische meetnetwerk in Groningen is in 30 jaar tijd ontwikkeld door het KNMI en de NAM. Sinds 2017 is het zeer dicht, geschikt voor het beoogde doel en openbaar toegankelijk. Er is een protocol beschikbaar gekomen met aanbevelingen voor de juiste methoden, instrumentatie, installatie en monitoring.
Onlangs zijn aanbevelingen gedaan om het seismisch meetnetwerk landsbreed en in de buurt van andere mijnbouwactiviteiten te verdichten om de seismische detecteerbaarheid in Nederland te verbeteren.
Beeld: © KEM / TNO
Schematisch figuur seismiciteit effecten van mijnbouw (Engels)